BERGEN – Op de Algemene begraafplaats in Bergen vond zondagmiddag een herdenking plaats ter nagedachtenis aan Joden en andere bevolkingsgroepen die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord.
De herdenking in Bergen sluit aan bij de wereldwijde Holocaust Memorial Day op 27 januari, de dag waarop concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz in 1945 werd bevrijd. Over de hele wereld worden op deze dag de slachtoffers van de Holocaust en andere genocides herdacht, om stil te staan bij de geschiedenis en bij de verantwoordelijkheid om te blijven herinneren.
22 omgekomen Joodse Bergenaren
Dat gebeurde ook in Bergen. Net als in de afgelopen vier jaar bezochten enkele tientallen Bergenaren de herdenkingsplechtigheid op de begraafplaats. Waarnemend burgemeester Jaap Bond en kinderburgemeester Emma Wildenberg legden bloemen bij de Joodse Steen. Er was een minuut stilte en Miriam Stern zong een Sefardisch lied. De kinderburgemeester las 22 namen voor van omgekomen Joodse Bergenaren en Louis de Leeuw sprak het Jizkor-gebed uit. Ook klonk het Sjema Jisrael, gezongen door Phita Stern. Naomi, Miriam en Tamar Stern vertolkten het gebed Hasjiwenoe.
De tekst loopt onder de foto verder.
Foto: Emma Wildenberg, burgemeester Jaap Bond en Rob Leijen van het 4 mei comité Egmond.
Daarnaast legden aanwezigen volgens Joods gebruik een steentje bij het monument, als teken van blijvende herinnering. Op de Joodse Steen staan achttien namen van Bergenaren die niet terugkeerden. Uit de Egmonden en Schoorl kwamen nog eens vier Joodse inwoners om het leven in de vernietigingskampen.
‘Er is altijd een keuze’
In zijn toespraak benadrukte burgemeester Jaap Bond het belang van herdenken, juist in de huidige tijd. “De Holocaust is geen abstract begrip”, zei hij. “Het ging over mensen uit onze eigen gemeenschap, over levens die hier werden geleefd en abrupt zijn afgebroken.” Volgens Bond begint vervolging met uitsluiting en wegkijken. “Er is altijd een keuze: zwijgen of spreken, wegkijken of opstaan.”
Bond maakt zich zorgen over de toekomst van de hedendaagse wereld vol spanningen en dreigingen, zo liet hij RTV80 weten na afloop van de bijeenkomst. Hij verwijst naar ICE, een politiedienst van de federale overheid van de Verenigde Staten die de laatste tijd slachtoffers maakt en hierover veel kritiek krijgt te verduren. “Deze lijkt heel erg op SS, de paramilitaire organisatie van nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook daarom is een herdenking als deze heel belangrijk: dat we weer even wakker geschud worden.”
De tekst loopt onder de foto’s verder.
Miriam Stern.
Kinderen uit kindertehuis Egmond
Nieuw dit jaar was dat expliciet aandacht werd besteed aan Joodse kinderen die vóór de oorlog verbleven in het Joodse kindertehuis Huis ter Duin in Egmond aan Zee en de oorlog niet overleefden. Rob Leijen, voorzitter van het 4 Mei Comité de Egmonden, stond hierbij stil. Extra onderzoek was nodig om de namen te achterhalen, vertelde hij voor de camera van RTV80. “Het is heel bizar om namen te zien van kinderen die in het tehuis in Egmond verbleven en later werden vermoord in Sobibor of Auschwitz. De kinderen en begeleiders van dit tehuis waren vrijwel verdwenen uit het collectieve geheugen. Hieraan willen we veel meer aandacht geven, omdat het een onbekend aspect is in de geschiedenis. Door hen vandaag expliciet te herdenken, geven we hen weer een naam en een plaats in onze geschiedenis.” (Foto’s hierboven: Hans Brouwers/Habrofotografie).
Zie ook eerder gepubliceerde RTV80-artikelen en video’s over dit onderwerp.