EGMOND AAN ZEE – Wat begon als nieuwsgierigheid naar oude schilderijen van Egmond groeide voor Egmonder Carla Kager uit tot een jarenlange zoektocht naar de mensen achter de doeken. Onlangs verscheen haar nieuwe boek ‘Heimwee naar Egmond – Gari Melchers, George Hitchcock en de Egmondse School: schilders uit voorbije tijden’. Kager weet nu veel over het oude Egmond en de inwoners die ruim een eeuw geleden model stonden voor bekende kunstenaars. “Alsof ik ze zelf heb leren kennen.”
RTV80 sprak met de schrijfster uit Egmond aan Zee, die werkzaam is voor Museum van Egmond en eerder meerdere boeken publiceerde over de geschiedenis van de kustplaats. Het nieuwe rijk geïllustreerde boek van 328 pagina’s bevat honderden kleurenafbeeldingen van schilderijen, aangevuld met verhalen over de kunstenaars, hun modellen en het dagelijks leven in Egmond rond 1900. Vooral de Amerikaanse schilders Gari Melchers en George Hitchcock spelen een belangrijke rol. Maar de auteur besteedde ook zeker aandacht aan andere kunstenaars die in Egmond werkten: zij waren bevriend met Melchers en Hitchcock.
In het boek zijn ongeveer vijftig schilderijen opgenomen die zich in museumcollecties bevinden, waaronder werken die in het Museum van Egmond te zien zijn. “Er blijken veel meer schilderijen van Egmond te bestaan dan we ooit dachten”, vertelt Kager enthousiast. “Bijna iedere maand duikt er wel ergens een werk op. Soms bij families, soms op veilingen. Dat maakt het onderzoek ontzettend bijzonder.”
(Corinne Melchers in Schuylenburg, Egmond aan den Hoef. Door Gari Melchers).
Jarenlang onderzoek
Aan het boek werkte Kager anderhalf jaar intensief, maar het onderzoek zelf loopt al veel langer. Vooral in de coronaperiode verdiepte ze zich intensief in de verhalen achter de schilderijen. Ze bouwde voort op eerder onderzoek van Roel van Vleuten en kreeg hulp van families uit Egmond, museumcuratoren en onderzoekers. Ook Peter van den Berg, die eerder publiceerde over de Egmondse School, dacht mee. De auteur en onderzoeker dook in familiearchieven, oude brieven, dagboeken en museumcollecties. Ook een bezoek aan een museum in Amerika leverde belangrijke informatie op.
oor Kager gaat het boek niet alleen over kunst, maar vooral over mensen en geschiedenis. “Wie waren de mensen die werden geschilderd? Dat wilde ik vooral weten,” zegt ze. “Soms duurde het jaren voordat ik kon achterhalen wie er op een portret stond. En soms kwam ik bij een familie thuis en bleek dat de identificatie niet klopte. Dan ging ik weer verder zoeken.”
Schildersdorp aan zee
In het boek beschrijft Kager hoe Egmond aan het einde van de negentiende eeuw uitgroeide tot een geliefde plek voor kunstenaars uit binnen- en buitenland. George Hitchcock vestigde zich in 1884 in Egmond en logeerde destijds in Hotel Zeezicht. Niet veel later volgden andere schilders, onder wie Gari Melchers.
Deze kunstenaars exposeerden in meerdere landen en kwamen daardoor in contact met veel andere kunstenaars, die op hun beurt naar Egmond werden getrokken om te schilderen. Volgens Kager speelde vooral het bijzondere licht, de zee, de rode daken en de traditionele dracht een grote rol. Daarnaast was Egmond goed bereikbaar vanuit Haarlem en Amsterdam per trein.
Melchers ontwikkelde volgens haar een sterke band met de Egmonders. “Hij schilderde veel portretten en had intensief contact met de inwoners. Daardoor weten we over hem en zijn modellen vaak meer dan over andere kunstenaars.”
(Het meisje met het boeketje van Ernest Noir uit Parijs, een heel goede vriend van Gari
Melchers. Een van de werken van de Egmondse School, te zien in het Museum van
Egmond).
‘Trots om Egmonder te zijn’
De belangstelling voor de Egmondse schilders is volgens Kager nog altijd groot. “Egmonders vinden het prachtig om hun dorp terug te zien op schilderijen van meer dan honderd jaar geleden,” zegt ze. “En als ik hoor dat mijn boek mensen dichter bij het vroegere Egmond brengt, word ik daar blij van. Anderen zijn extra trots om Egmonder te zijn na het lezen van het boek, juist omdat het om zulke hoogwaardige schilderkunst gaat.”
‘Mensen lezen alles
Met ‘Heimwee naar Egmond’ wil Kager niet alleen kunstliefhebbers bereiken, maar ook inwoners die nieuwsgierig zijn naar hun eigen geschiedenis.
“Het zijn niet alleen schilderijen,” zegt ze. “Het zijn verhalen van echte mensen uit Egmond. En ik hoor van lezers dat ze niet alleen naar de afbeeldingen kijken, maar het boek van begin tot eind lezen. Dat is toch fantastisch?” (Artikel en foto: Evert Visser/RTV80).
(Werk van George Hitchcock. Doorgesneden voor de verkoop en weer fotografisch aan elkaar gemaakt door Dick Wayers)