BERGEN (NH) – Het Openbaar Ministerie gaat oud-wethouder Klaas Valkering niet vervolgen. Volgens het OM zijn er onvoldoende feiten om hem als verdachte aan te merken. De beslissing volgt op een aangifte van de gemeenteraad naar aanleiding van het onderzoek naar de totstandkoming van de intentieovereenkomst voor het woonzorginitiatief Het Bijzondere Huis.
Na een onderzoek met ook een hoorzitting van de onderzoekscomissie in juni 2024, kwam het rapport ‘(Bij)zonder besluit’ op tafel, gepubliceerd in september 2024. Hierin concludeerde de commissie dat Valkering solistisch handelde, buiten zijn bevoegdheid trad, de overeenkomst onzorgvuldig opstelde, deze niet juridisch liet toetsen en onvoldoende overleg voerde met het college. Ook tekende hij de overeenkomst pas na zijn aftreden, in strijd met regels en gedragscode. De commissie stelde vast dat zijn handelen de gemeente benadeelde en dat Valkering geen overtuigende verklaring gaf voor zijn keuzes.
Het project Het Bijzondere Huis
Het Bijzondere Huis was een plan voor een kleinschalige woongemeenschap voor jonge volwassenen met een ernstig meervoudige beperking, gepland op het terrein van de voormalige Mytylschool aan de Oudtburghweg. Valkering hoopte het project snel van de grond te krijgen, maar zijn solistische aanpak bracht juridische en bestuurlijke risico’s met zich mee. Volgens de onderzoekers tekende Valkering de overeenkomst op 8 maart 2022, drie dagen voor zijn aftreden. Maar de overeenkomst werd pas twee maanden later bezorgd. In deze overeenkomst kreeg de organisatie het pand van de voormalige Mytylschool gratis in handen en mocht het de grond in erfpacht nemen.
‘Weigering medewerking Valkering‘
Volgens het OM kan Valkering niet als verdachte worden aangemerkt op basis van de beschikbare feiten. Wel blijft hij verwijtbaar voor zijn solistische aanpak, het onzorgvuldig opstellen van de overeenkomst, het onvoldoende juridisch laten toetsen en het gebrek aan overleg met het college. Hij weigerde bovendien de versiegeschiedenis van documenten op zijn computer te delen, waardoor de onderzoekscommissie mogelijk niet de volledige waarheid boven tafel kon krijgen. Strafrechtelijk levert dit echter geen consequenties op, omdat niemand verplicht is bewijs tegen zichzelf te leveren.
Binnen de gemeentewet is een wethouder echter wel verplicht om verantwoording af te leggen over zijn handelen, inclusief het leveren van bewijs van (on)schuld. Dit is van belang voor een open, transparante en navolgbare democratie. Binnen haar bevoegdheden heeft de gemeenteraad alles in het werk gesteld om deze bewijzen en verantwoording boven tafel te krijgen, laat de gemeenteraad dinsdag weten in een persbericht. Door het ontbreken van de versiegeschiedenis van de computer van Valkering is dit niet volledig gelukt.
Verbeteringen, minder kans op herhaling
De gemeenteraad noemt het jammer dat het strafrecht geen duidelijkheid biedt, maar benadrukt dat het onderzoek wel verbeteringen heeft gebracht. De besluitvorming binnen zowel de gemeente Bergen als de BUCH-organisatie is aangescherpt, met meer transparantie en minder kans op herhaling.
Het dossier rond Het Bijzondere Huis had ook politieke gevolgen. Oud-burgemeester Voskuil moest vertrekken nadat de gemeenteraad het vertrouwen in hem opzegde vanwege zijn rol in deze kwestie. De raadsfracties zijn het met de commissie eens dat Voskuil onvoldoende ingreep toen duidelijk werd dat Valkering eigenhandig en zonder medeweten van het college de overeenkomst had gesloten. Voskuil nam in februari afscheid als burgemeester.