BERGEN NH - Van een gerestaureerde historische bus uit 1947 en een oud TBC-huisje tot een bunkergemaal dat per boot te bereiken is: tijdens de Open Monumentendagen op 12 en 13 september zijn in de gemeente Bergen bijzondere plekken te bezoeken.

Op meer dan dertig locaties in Bergen, Groet, Schoorl, Egmond en Bergen aan Zee zijn rondleidingen, exposities, muziekoptredens en andere activiteiten.

De kersverse Bergense wethouder Valentijn Brouwer spreekt vol lof over het aanbod van de opengestelde monumenten in de gemeente Bergen. Ook spreekt hij met waardering over het werk van de vrijwilligers, verenigingen en andere betrokkenen die zich elke dag inzetten voor het behoud van ons erfgoed. "Het zijn mooie locaties: ik nodig iedereen uit om erop uit te gaan, bijzondere plekken te bezoeken en de verhalen achter het erfgoed te ontdekken. Verder is het landelijke thema ‘Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid’ wel heel passend in deze tijd. Het is waardevol om de geschiedenis te koesteren, ervan te leren en door te geven aan toekomstige generaties. We kijken terug en denken na over wat we ervan kunnen leren. Zo komen oude technieken steeds meer terug, bijvoorbeeld in de bouw."

Groet en Schoorl

In Groet is het Witte Kerkje geopend. Daar is een expositie over veerkrachtig erfgoed te zien en zijn er muzikale optredens. Verder opent Burgemeesterswoning Duinwijk in dit dorp haar deuren en is het Raadhuisje te bezoeken.

Het Witte Kerkje in Groet. (Foto: RTV80).

In Schoorl opent het gerestaureerde tbc-huisje de deuren. Dit is een houten bouwwerk, dat in de eerste helft van de twintigste eeuw werd gebruikt door mensen met tuberculose om in afzondering te kunnen herstellen. Het type bouwwerk is kenmerkend voor de periode in de geschiedenis van de gezondheidszorg waarin tuberculose een groot gezondheidsprobleem was. Het huisje is nu ingericht als mini-galerie met papierkunst van Nathalie Wijker.

Ook de Dorpskerk is geopend: hier is ook muziek te horen. Verder is Molen Kijkduin te bezoeken. Deze werd in 1772 gebouwd als korenmolen, die de bakkers van Schoorl en Groet van meel moest voorzien om brood te kunnen maken.

Molen Kijkduin. (Bron foto: organisatie Open Monumentendag).

Bergen

In Bergen kunnen bezoekers Landgoed 't Oude Hof en Museum Kranenburgh bezoeken, evenals de Ruïnekerk. Bezoekers kunnen zelf rondkijken of zich door een gids laten vertellen over de rijke historie van dit zeshonderdjarige kerkgebouw. Ook de Petrus en Pauluskerk is open. Hier zijn gidsen aanwezig en er is een expositie te zien van beschilderde houten panelen, gemaakt door kunstenaar Jaap Min. Deze Rooms-Katholieke kerk werd gebouwd in 1923-24 volgens ontwerp van de Bergense architect J.C. Leijen. 

Verder geven vrijwilligers informatie over de Oude Begraafplaats aan de Ruïnelaan. De Oude Begraafplaats is in 1864 in gebruik genomen. Voor die tijd werd er in en om de Ruïnekerk begraven, voor alle gezindten. Dankzij een groep enthousiaste vrijwilligers is de plek als historisch monument behouden gebleven en in 2010 als gemeentelijk monument aangewezen. Ook de Philisteinse Molen aan de Voert is tijdens het Monumentenweekend te bezoeken.

Daarnaast is de historische bus De Stofzuiger uit 1947 te bekijken. De gerestaureerde bus vertelt het verhaal van het regionale vervoerserfgoed.

De Stofzuiger. (Bron foto: RTV80).

Egmond aan den Hoef

In Egmond aan den Hoef kunnen bezoekers bijvoorbeeld de Wimmenumermolen bezoeken en een rondleiding volgen. De molen is een bunkergemaal uit 1939 dat werd aangelegd ten behoeve van het voormalig vliegveld Bergen. Bij goed weer is er bovendien een boottocht naar het voormalige defensiegemaal van de Bergermeer. Dit is een oud bunkergemaal uit 1939 dat werd aangelegd ten behoeve van het voormalig vliegveld Bergen. 

Ook Stichting Bunkerdorp doet mee. Het Bunkerdorp, langs de Hoeverweg, vormt een groep van dertien Duitse bunkers die zijn neergezet voor de zuidelijke verdediging van Vliegveld Bergen. Stichting Bunkerdorp heeft tot doel de bunkers te beschermen en daarmee historische, natuurlijke en culturele belangen te behartigen. Een deel van de bunkers is inmiddels toegankelijk.

Verder is bezoekerscentrum Huys Egmont aan de Slotweg geopend, het informatiepunt over de geschiedenis van Egmond. Ook heten de Slotkapel en Galerie De Kapberg bezoekers welkom.

De Slotkapel. (Bron foto: RTV80).

Egmond Binnen en Egmond aan Zee

In Egmond-Binnen vindt bij de Abdij van Egmond de jaarlijkse Abdijmarkt plaats. Op zaterdag 13 september van 10:00 uur tot 15:00 zijn hier ambachten, producten en activiteiten van de abdijgemeenschap te zien. In Egmond aan Zee is de Oud Katholieke Kerk Ste. Agnes te bezoeken en het voormalige Stoomtram Station uit 1904, dat momenteel deels is gerestaureerd. Ook Museum Prins Hendrik de Zeevaarder in de Prins Hendrik Stichting is geopend.

Gerestaureerde voormalige Stoomtram Station. (Foto: organisatie Open Monumentendag).

Het Museum van Egmond staat ook op de lijst met monumenten die te bezoeken zijn. Het museum is ondergebracht in het voormalige gereformeerde kerkje, dat in 1905 werd gebouwd met stenen die afkomstig waren van een zondagsschooltje in Egmond aan den Hoef. Het werd in 1960 als museum ingericht voor de drie Egmonden gezamenlijk; de gebrandschilderde ramen, geschonken door de bevolking, getuigen daarvan. Verder is de vuurtoren Van Speijk geopend.

(Bron foto: Museum van Egmond).

(Foto: Sjef Kenniphaas).

Bergen aan Zee

In Bergen aan Zee zijn Duinmuseum Parnassia in het Parnassiapark geopend. Deze werd aangelegd in 1911 in een natuurlijke duinvallei. Ook staan de deuren van het Vredeskerkje open en vertellen vrijwilligers tijdens rondleidingen over de geschiedenis van Het Zeehuis. Het Zeehuis dateert uit 1908 en is het eerste van drie ‘koloniehuizen’ in het toen piepjonge dorp Bergen aan Zee. Dit is een van de oudste gebouwen van het dorp.

Verder is Landgoed Huize Glorie te bezoeken. Huize Glory heette oorspronkelijk ‘Russenduin’ en was ook lange tijd bekend als het Bio Vacantieoord. Belangstellenden kunnen zelf rondkijken in ons gebouw en de toren beklimmen die van heinde en verre te zien is.

Het programma met alle deelnemende monumenten en activiteiten is gratis verkrijgbaar bij het gemeentehuis, bibliotheken, historische musea en tijdens het weekend bij de deelnemende monumenten. Het volledige programma is te vinden via de website over Open Monumentendag. (Bovenste foto: het Zeehuis in Bergen aan Zee).

Huize Glorie. (Bron foto: organisatie Open Monumentendag).