
SCHOORL - Hoe blijft het Buitencentrum Schoorlse Duinen ook na 2026 behouden voor het dorp en de regio? Die vraag stond woensdagavond centraal tijdens een bijeenkomst in dorpscentrum De Blinkerd. De zaal zat vol met inwoners, betrokkenen, politici, vrijwilligers van het buitencentrum en ook boswachter Patricia van Lieshout van Staatsbosbeheer was van de partij. De kersverse Stichting Bezoekerscentrum Schoorlse Duinen presenteerde er haar plannen en ambities. Voorzitter Arend Jan van den Beld trapte af met een duidelijke stip op de horizon: "Wij worden het natuureducatiecentrum van Noord-Holland."
De aanleiding voor de avond is nijpend. Staatsbosbeheer wil per 1 januari 2027 af van al zijn zeven bezoekerscentra in Nederland, waaronder de locatie in Schoorl. Sinds het wegvallen van de rijksfinanciering in 2014 draaien de centra met verlies. Omdat de tekorten blijven oplopen, kiest de natuurorganisatie ervoor zich vooral te focussen op haar kerntaak: natuurbeheer.
Om te voorkomen dat de deuren in Schoorl definitief sluiten, is het bestuur van de stichting opgericht. Naast voorzitter Arend Jan van den Beld (oud-wethouder en sociaal ondernemer) bestaat het bestuur uit Martin van Bourgonje (eigenaar Hotel Merlet), ex-ondernemer Roland Schouten, oud-gemeenteraadslid Paul Korremans en ondernemer Pelle Nijdam (EkoPlaza). Ook Martha van Alphen, directeur Teun de Jagerschool, stapte in het bestuur. Zij noemt het centrum belangrijk voor alle kinderen uit de omgeving. "Ook toekomstige generaties moeten de natuur kunnen ontdekken en erover kunnen leren."
De tekst loopt onder de foto verder.

(Bron foto: D66 Bergen).
Honderdduizenden bezoekers en ruim honderd vrijwilligers
De betrokkenheid in het dorp is merkbaar. Dat bleek niet alleen uit de interesse van de ruim honderd bezoekers van de informatie- en meepraatavond. Volgens de voorzitter was een bestuur om het centrum te redden binnen een mum van tijd opgericht nadat het naderende onheil begin juli bekend werd gemaakt. Verder zijn ongeveer honderd vrijwilligers actief om het centrum draaiende te houden. Van den Beld: "Zij zijn heel belangrijk; van het repareren van paaltjes en het maken van paddenstoelentafels tot het gidsen van wandelingen. Zij leveren ook continu waardevolle ideeën aan." Verder telt een petitie voor het behoud van het centrum inmiddels al 20.000 handtekeningen. De voorzitter benadrukte het enorme maatschappelijke belang van de locatie: "We praten over belachelijk veel bezoekers: 400.000 per jaar. Ter vergelijking: Museum Kranenburgh in Bergen trekt er 100.000."
Bidboek en financiële uitdagingen
Het plan van de stichting is om op 1 december een zogeheten bidboek te presenteren aan Staatsbosbeheer, eigenaar van het pand en de grond. Hierin staan de huidige plannen om ervoor te zorgen dat het buitencentrum kan blijven bestaan, aangevuld met de ideeën die de bezoekers van de avond aandragen en feedback van mensen die bijvoorbeeld via e-mail hebben gereageerd. Vooral het behoud van natuureducatie noemt de organisatie van groot belang. De stichting koerst op een overname in 2028, waarna de dagelijkse exploitatie zelfstandig wordt voortgezet. Het jaar 2027 geldt als tussen- en transitiejaar. "In 2029 moet het centrum financieel gezond en structureel sluitend zijn, met realistische personeels- en gebouwkosten," zo luidt de ambitie van het bestuur.
Volgens de voorzitter draait de huidige exploitatie van winkel en horeca vrijwel kiet. "Als we er een schepje bovenop doen, hebben we vet op de botten." Verder is er financieel nog veel onduidelijk. Op vragen uit de zaal over de benodigde middelen gaf Van den Beld een eerste grove inschatting: "We denken aan ongeveer 1,5 miljoen euro, maar pin me er niet op vast." Dit bedrag is mede afhankelijk van wat Staatsbosbeheer voor het pand vraagt. "Daarnaast is er maximaal circa 5 ton nodig voor het komende jaar, voor het geval de stichting eerder moet starten en personeel moet overnemen. Dat laatste is twee derde van het bedrag, de rest is voor het continueren van de activiteiten. Transparanter kan ik op dit moment niet zijn."
De tekst loopt onder de foto's verder.


Samenwerken in de regio
Cultureel ondernemer Hans Corbe uit Schoorl wees op het reeds bestaande aanbod van educatie in de regio, zoals van het IVN en PWN. Ook benadrukte hij dat er locaties zijn die niet veel worden gebruikt, zoals de voormalige schaapskooi in Bergen aan Zee. "Er rolt al een wiel. Als je educatief wilt uitbreiden, zoek dan aansluiting bij wat er al is. Dat kost je geen cent en je haalt veel expertise en liefde binnen."
Een aanwezige uit Egmond vroeg of er ook samenwerking mogelijk is met andere regionale instanties die aan natuureducatie doen, zoals De Hoep in Bakkum en Huis van Hilde in Castricum. "Bijvoorbeeld door collecties van elkaar over te nemen." Van den Beld gaf aan dat het overnemen van collecties wat hem betreft een stap te ver gaat: "Dat is te veel gedoe om aan te beginnen, die ambitie hebben we niet. Het moet wel echt bij ons horen wat elders goed draait. Wel gaan we absoluut met hen om de tafel om te kijken wat we van elkaar kunnen leren." Van den Beld onderstreepte de regionale krachtenbundeling van harte: "Koester wat er is, daar ben ik het helemaal mee eens." De stichting heeft contact met het IVN en ook Landschap Noord-Holland heeft bruikbare kennis en materialen in huis. "Als stichting zijn we niet gelieerd aan specifieke overheidsopdrachten, wat ons juist de vrijheid geeft om die verbindingen aan te gaan. Er zijn volop gesprekken gaande met instanties die iets kunnen betekenen voor het buitencentrum."
Ook kwamen bezoekers met tactische adviezen voor de onderhandelingen. Een van de aanwezigen vulde aan dat het cruciaal is om te weten wat Staatsbosbeheer met het pand van plan is als het de stichting níét lukt om het over te nemen. "Daarmee sta je als stichting een stuk sterker aan de onderhandelingstafel." Van den Beld had hierop nog geen antwoord. Wel is de stichting volgens hem tot nu toe de enige serieuze gesprekspartner die met Staatsbosbeheer aan tafel zit om de publieke en educatieve functie te borgen. "We hebben vanuit hun kant inderdaad nog niets gehoord over een Plan B. Die tip nemen we absoluut mee naar de onderhandelingen." De bezoeker benadrukte verder dat het gebouw eigenlijk van de gemeenschap is en dat het door de overheid gesponsord is, waardoor het in feite om 'ons geld' gaat. Volgens hem zou het pand om die reden het liefst gratis moeten worden overgedragen. Het voltallige publiek leek het hiermee eens te zijn.
Geeltjes op flipovers
In de tweede helft van de avond ging het publiek actief aan de slag. Bij verschillende flipovers over onderwerpen als binnen- en buitenactiviteiten, horeca en exploitatie lieten zij tientallen reacties achter op geeltjes. Ook via de e-mail is er de afgelopen tijd al ontzettend veel input binnengekomen. Het bestuur gaf aan zeer dankbaar te zijn voor al deze inzichten en inspiratie.
Het bestuur gaat de komende twee weken aan de slag om alle aangedragen input uit het dorp te verwerken in het definitieve plan. Binnen twee weken gaat de stichting weer met Staatsbosbeheer in gesprek. Dan hoopt het bestuur ook te weten tot welke datum de organisatie nog in deze huidige vorm mag doorgaan. (Foto's: RTV80).

