BERGEN/CASTRICUM – “Het is elk jaar weer een kippenvelmoment.” Zo omschrijft Arianne Röpke van Keep Them Rolling de lichtjesavond op kerstavond. Ze ziet hoe ruim honderd mensen kaarsjes neerzetten op ruim driehonderd oorlogsgraven op het ereveld van de Algemene Begraafplaats aan de Kerkedijk in Bergen. “We doen dit uit diepe dankbaarheid en respect.” Ook op 669 andere locaties in Nederland, waaronder Castricum en Uitgeest, werden die avond kaarsjes neergezet op oorlogsgraven.
De lichtjesavond in Bergen wordt georganiseerd door Stichting Egmond 40-45 en Keep Them Rolling, een organisatie die militaire voertuigen laat zien tijdens bijeenkomsten zoals deze. Het ontsteken van lichtjes op kerstavond vond woensdag voor de tiende keer plaats. Basisschoolleerlingen, broers en zussen, vaders en moeders en grootouders kwamen hiervoor naar de begraafplaats. Voor het eerst sinds de start in 2016 gingen twee RAF-vlaggen van de Engelse luchtmacht de lucht in. Ze werden gehesen door Peter Woudstra en Klaas Witsch van het Bergense 4 en 5 mei-comité. Dit gebeurde met toestemming uit Groot-Brittannië en in stilte. De vlaggen werden verlicht, zodat ze ook in het donker zichtbaar zijn. “Omdat het de tiende keer is dat we dit organiseren, wilden we iets speciaals doen en dat is gelukt”, vertelt Röpke aan RTV80 terwijl ze de laatste kaarsen uitdeelt aan de aanwezigen.
Ook op twee oorlogsmonumenten verderop brandden kaarsjes. De betekenis van deze avond blijft voor Röpke groot. “De overledenen, voornamelijk jonge mannen en vrouwen, hebben ervoor gezorgd dat wij nu kerst kunnen vieren in een vrij land. Kerstmis is bij uitstek een moment om samen te zijn met dierbaren. Op deze manier gedenken wij degenen die daar niet meer bij kunnen zijn. Bovendien leven we in een rare wereld: oorlog ligt op de loer. We moeten vrede en naastenliefde koesteren.”
Opvallend was dat, voor het eerst in tien jaar, leden van het college van burgemeester en wethouders van Bergen afwezig waren. Zij waren allemaal verhinderd. Röpke wil daarvan geen groot punt maken. “Ik wil het graag klein houden, we hebben het daarom niet groots aangekondigd. Wie komt, is welkom.”
De bijeenkomst eindigde in de aula met koffie, thee en warme chocolademelk met slagroom.
Castricum: herdenking bij de Dorpskerk
Ook in Castricum werden op kerstavond oorlogsgraven verlicht. Op de begraafplaats naast de Dorpskerk plaatste het Veteranencomité voor de BUCH-gemeenten lichtjes bij 28 graven. Er werd gebruikgemaakt van elektrische waxinelichtjes die meerdere dagen blijven branden.
Burgemeester Ben Tap sprak het aanwezige gezelschap kort toe. Hij stond stil bij het offer dat de militairen hebben gebracht voor vrede en veiligheid, maar benadrukte dat vrede niet vanzelfsprekend is. “Ook in onze regio worden we dagelijks geconfronteerd met vluchtelingen uit oorlogsgebieden en een mondiale bedreiging van onze eigen vrede. Dus denk ik vanavond niet alleen aan de vliegeniers die hier liggen begraven maar ook aan de vele burgers en militairen die betrokken waren bij een oorlog of een gewapend conflict ergens in de wereld. Moge zij rusten in vrede.” Daarna klonk de Last Post.
Uitgeest: veteranen herdacht met nabestaanden
Na de herdenking in Castricum ging het Veteranencomité door naar Uitgeest. Op de begraafplaats achter de rooms-katholieke kerk plaatsten de aanwezigen kaarsjes bij 25 graven van militairen die hebben gediend in Korea of Nederlands-Indië. “Ze zijn niet tijdens hun uitzending gesneuveld, maar we eren hen als veteranen van het Nederlandse leger”, licht voorzitter Dannij van der Sluijs toe. Nabestaanden zijn ieder jaar in grote getale aanwezig. “Dat wordt enorm gewaardeerd als eerbetoon aan hun vader, oom of grootvader.”
Steeds meer lichtjes in de regio
De lichtjesavonden maken deel uit van het landelijke initiatief Lichtjes op Oorlogsgraven, dat in 2015 van start ging en is geïnspireerd op een Finse traditie. In dit land worden overledenen op kerstavond traditioneel met lichtjes herdacht. De plechtigheid verbindt ‘het feest van het licht’ met het ideaal van ‘vrede op aarde’. Bij de eerste bijeenkomsten in 2015 deden al 140 locaties mee. Inmiddels worden op kerstavond in heel Nederland 29.500 kaarsjes geplaatst op 570 locaties. Behalve in Bergen, Castricum en Uitgeest brandden dit jaar ook lichtjes op oorlogsgraven in Schoorl, Heiloo, Alkmaar, Stompetoren, De Rijp, Sint-Pancras, Broek op Langedijk, Noord-Scharwoude en Heerhugowaard. (Foto’s: Hans Brouwers/ Habrofotografie).
